देश । बौद्धस्थित तारागाउँ नेक्स्टमा कलाकार मनु कुमार चौधरीको थारु संस्कृतिमा केन्द्रित कला प्रदर्शनी सुरु भएको छ । चौधरीका चित्रहरूले थारु समुदायको दैनिक जीवन, रीतिरिवाज र सांस्कृतिक सम्पदालाई जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गर्छन् । भारतको थार मरुभूमिबाट नेपाल र एसियाभर फैलिएको थारु समुदायको प्राचीन वंशको कथा उनका कलाहरूले बोल्छन्, जसले पुर्खाको स्मृति र सामुदायिक पहिचानलाई प्रतिध्वनित गर्छ ।
ग्यालरीमा प्रदर्शित चौधरीका जीवन्त कलाकृतिहरूले खुला आकाशमुनि परम्परागत कृषि, थारु महिलाहरूको शान्त र निर्णायक भूमिका, पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएका लोपोन्मुख समारोहहरू र मानव–वातावरणको सहजीवनलाई चित्रण गर्छन् । यी प्रत्येक कृति केवल कला मात्र नभई थारु समुदायको सम्पदा र भूमिसँगको अन्तरसम्बन्धको कथा हो ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट कला र प्रिन्टमेकिङमा स्नातक गरेका मनु प्रिन्टमेकिङप्रति आकर्षित छन् । उनले वुडकट, एचिङ र एक्वाटिन्टजस्ता प्रविधिमा नवीन प्रयोगहरू गरेका छन् । सन् २०२१ मा नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानबाट प्रादेशिक पुरस्कार प्राप्त गरेका उनले यो सम्मानले आफूलाई थप सिर्जनशील बनाएको बताए ।
तारागाउँ नेक्स्टमा बसाइको अवधिमा मनुले रातो रंग र छायाँले भरिएको एकल रंगका प्रिन्टहरूको शृंखला तयार पारेका छन् । यी कृतिहरूले थारु परम्परा र समुदायले सम्मान गर्ने देवताहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्छन् । उनका चित्रहरूमा समावेश जीवन्त रातो घोडाहरूले थारु समुदायमा शक्ति, जीवन र गतिलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्छन् ।
उनको अर्को उल्लेखनीय कलाकृतिमा लोपोन्मुख ढुंगेधारालाई चित्रण गरिएको छ, जसले पहिले पानीको स्रोतको रूपमा प्रयोग हुने र अहिले हराउँदै गएका संरचनाहरूको मौन कथा बोल्छ । यस्तै, थारु महिलाहरूको दैनिक जीवन, श्रम, हाँसो, गीत र कथावाचनलाई कोमलतापूर्वक चित्रण गरिएका दृश्यहरूले मौखिक परम्पराको शक्तिलाई झल्काउँछन् ।
प्रविधि र संस्कृतिको उत्कृष्ट मिश्रणले भरिएका मनुका यी कृतिहरूले उनको पहिलो एकल प्रदर्शनीलाई जीवन्त अभिलेख बनाएको छ । प्रत्येक प्रिन्टले इतिहास, दैनिक जीवन र पहिचानको गहिरो छाप छोड्छ ।
तारागाउँ नेक्स्टले लामो समयदेखि नयाँ–नयाँ कलाकारहरूलाई ‘आर्टिस्ट इन स्टुडियो’ मार्फत प्रोत्साहन गर्दै आएको छ । म्युजियमका डाइरेक्टर रोशन मिश्रका अनुसार यस्ता प्रदर्शनीले नवप्रतिभालाई उर्जा प्रदान गर्छ । नेपाली कला र प्रिन्टमेकिङमा रुचि राख्नेहरूका लागि यो प्रदर्शनी अवश्य हेर्नुपर्ने अवसर हो । प्रदर्शनी असार २८ गतेसम्म चल्नेछ ।
